Hoe boeddhistisch is Zenzo?

De Zenmeditatie die bij Zenzo – zen onderlinge wordt beoefend heeft de wortels direct in het Zenboeddhisme. In de zendo, de meditatieruimte, tref je dan ook boeddhistische figuren in de vorm van beeldjes en schilderingen. Er worden teksten gereciteerd die boeddhistisch zijn. En de meditatieleider is boeddhistisch. Ook zijn er rond het verblijven in de zendo en rond het mediteren nogal wat kleine en grotere rituelen die vaak een religieuze oorsprong hebben.

Is Zenzo dan boeddhistisch?

Zo eenvoudig kun je dat niet stellen. Het boeddhisme is slechts een middel, een voertuig. De Boeddha vertelde zelf een parabel over een vlot. Als je naar de overzijde van de rivier wilt komen en er is geen brug of vaartuig, bouw je een vlot voor jezelf. Als je de andere oever eenmaal hebt bereikt, neem je dan het vlot op je nek en sjouw je er mee rond? “Dit vlot heeft mij goed gediend. Eens zien of ik het later nog eens kan gebruiken.” Of laat je het achter voor wellicht iemand die de andere kant er mee op wil?
Zenzo heeft voor haar praktische beoefening de wortels in het boeddhisme, maar het boeddhisme staat er niet voorop.

Laten we het er op houden dat er geen Boeddha-verering plaatsvindt bij Zenzo (wat trouwens niet erg boeddhistisch zou zijn, en niet erg Zen). Je hoeft geen boeddhist te zijn of te worden om er een cursus te doen of individuele training te volgen. Je hoeft je eigen geloof niet achter je te laten, als je dat hebt en er waarde aan hecht.
Maar anderzijds is de leer van de Boeddha wel een goede leidraad om te kijken naar je eigen leven en worden de voorschriften tijdens de cursus wel gebruikt om te kijken naar wat er in je omgaat als het gaat om ethische vraagstukken en om je eigen intenties te bestuderen. Ook wordt typisch boeddhistisch of Zen-jargon zoals bijvoorbeeld Karma, Nirvana, reïncarnatie, metta, koan, zenji en zendo vrijelijk gebruikt als de context dat logisch maakt. Tot slot brandt er wierook voor een Boeddhabeeldje op een altaartje tijdens de formele oefening in de zendo.

Is Zenzo dan niet Boeddhistisch?

Waarschijnlijk is Zenzo zo boeddhistisch als jij nodig hebt. Als je geen behoefte hebt aan het boeddhisme als religieuze stroming, dan kun je de rituelen toch gewoon meedoen. Het buigen, de soetrarecitatie, het lopen in sasshu (met de handen gevouwen voor de borst) en de theeceremonie zijn dan eenvoudige en doeltreffende oefeningen in concentratie en gelijkmoedigheid.
Ervaar je wel behoefte aan het spirituele aspect van het boeddhisme, dan kun je die ervaring in de rituelen helemaal kwijt en kun je zelfs uiteindelijk formeel boeddhist worden met een ceremonie bij een Zenboeddhistische leraar.

Zenzo is dus niet boeddhistisch en het is wel boeddhistisch. Of misschien is het niet niet-boeddhistisch en niet wel-boeddhistisch. Eigenlijk doet het er niet toe voor de individuele beoefening en beleving.
Het wel en niet boeddhistische kunnen prima naast elkaar bestaan en zitten elkaar helemaal niet in de weg. Het ene is ook niet beter dan het andere. Bij Zenzo – zen onderlinge te Appelscha, kom je voor een cursus mediteren of om met een ervaren groep je thuisoefening te ondersteunen door wekelijks bijeen te zijn.

Heb je interesse gekregen? Doe een keertje mee met een bijeenkomst op de donderdagavond, geheel vrijblijvend. Zie wat zen, meditatie en boeddhisme voor jou kunnen betekenen.