Overgave

Toen mij de hand werd gereikt om me de auto in te helpen, sloeg ik die vrij achteloos af. “Aha,” zei dominee Hinne Wagenaar1 wiens hulp ik afsloeg “Overgave is nog niet zo makkelijk.” Wat ik beaamde met “Ja, dat is nog wel een dingetje.” Ik voelde me vreselijk betrapt.

Overgave, ik werd in tweeën geslagen door dat woord. Ik heb er sindsdien, nu een maand geleden, vrijwel onophoudelijk op gestudeerd. Mediterend, onderzoekend, lezend, biddend en bezinnend. In de zijlijn van dat onderzoek kwamen allerlei inzichten naar voren. Over de aard der dingen, over Karma en over Reïncarnatie. En ondanks de vreugde over die inzichten ervoer ik ‘Ik ben er nog niet klaar mee.’ Overgave gaat daar niet over. Overgave gaat over mij. En vanuit de aanhoudende introspectie ontstond dan eindelijk het inzicht waarom het woord Overgave me zo snoeihard raakte.

Koor van de Redbadtsjerke te Jorwerd tijdens een bijeenkomst van Nijkleaster

 

Ik geloof. Ik geloof in een alomvattend en allesdoordringend bewustzijn. De aard van dat bewustzijn laat ik in het midden. De crux hier is, ik geloof. Ik geloof in iets wat ik niet kan bewijzen en wat niet bewijsbaar gaat worden. Het was een pijnlijk en diep proces om aan mijzelf te durven toegeven dat ik geen agnost ben, maar dat ik geloof.

 

Mijn attitude tegenover geloof is er lang één geweest van afwijzen en ridiculiseren. Alsof je IQ‐punten verliest als je gelooft. ‘Ach, die simpele luiden met hun imaginair vrindje.’ In gedachten verzamelde ik overwinningen in disputen met mensen die geloofden, als een Angulimala2 de vingers van mijn slachtoffers aan de ketting om de nek rijgend. Volkomen voorbijgaand aan het verdriet dat ik met mijn harde standpunten en scherpe woorden aanrichtte. En vooral met de ontkenning van de mens zoals die op dat moment tegenover mij zat.

Het nu toegeven aan ‘Ik geloof’ is daarom niet alleen een overgave aan iets groters en voor mij ondoorgrondelijks (ongeacht de inhoudelijke inzichten die ik daarover meedraag), maar ook aan mijn eigen leven tot nu toe, dat echt onder ogen zien, en een radicale ommekeer bovendien. Ik ervaar spijt van en verdriet over wie ik was. Ik beloof er van te leren.

Hoe talloos de levende wezens ook zijn, ik beloof ze te bevrijden.
Hoe peilloos de oorzaak van lijden ook is, ik beloof haar weg te nemen.
Hoe talloos de poortloze poorten ook zijn, ik beloof ze te passeren.
Hoe oneindig het pad van ontwaken ook is, ik beloof het geheel te gaan.

Gassho

  1. Ds. Hinne Wagenaar is dominee en pionierpredikant te o.a. Jorwert — yup, het Jorwert waar Geert Mak over schreef nadat Slaurhoff dat al deed —, en initiatiefnemer van het project Nijkleaster.
  2. Angulimala is in in de Pali‐canon hét voorbeeld van vergeving en bekering. Hij was een rover‐moordenaar die in zijn interactie met de Boeddha tot inzicht komt, en daarna verder leeft als asceet en leerling van de Boeddha.

1 thought on “Overgave

  1. Jellie Ferbeek

    Beste Barbara,

    Wat een mooi verhaal deel je hier, over een stuk van jouw pad wat een bocht met een vergezicht blijkt!
    Ik ken je niet, ken je pad niet en ook ben ik niet bekend met de levensovertuiging die je beschrijft. Maar ik wil graag reageren op je laatste zinnen, omdat ze me raken, om jou.

    Zonder het deel van jouw pad, voorafgaand aan de ommekeer, zoals je dat noemt, had die ommekeer er niet kunnen zijn, had je dit inzicht misgelopen!
    Daarom gun ik het je dat je geen spijt hebt van wat je gedaan hebt, en geen verdriet over wie je was. Maar dat je vreugde ervaart aan het inzicht, waarvan je mág leren. En dat je mág be-leven bij het vervolgen van jouw pad.
    In ‘Beloven ervan te leren’, schuilt schuldgevoel. Maar doe je jezelf daarmee niet tekort? We zijn hier allemaal om te leren, kwetsen anderen en worden zelf gekwetst. En worden daardoor steeds met onszelf, ons Zelf, geconfronteerd. Mogen ons steeds opnieuw tot onszelf verhouden en daarmee tot de ander.
    ‘Schuld’ kan zich echter ook verbinden aan handelen, verlangen naar groei. Eerder wist je niet beter en juist daar heb je je inzicht door kunnen verwerven. Een verworven inzicht blijft bij je, daar kun je je niet meer van ont-doen. Daarnaar handelen, uitvoeren, doen, is ook recht doen aan de mensen die – ongewild, onbedoeld – hebben bijgedragen aan het ontwikkelen van jouw inzicht. Niet omdat dat moet, moreel of vanuit een al dan niet religieuze overtuiging, maar vanuit verlangen om je inzicht vorm te geven. In dankbaarheid aan al die mensen.
    Jouw ontkenning van de mens die tegenover je zat was niet meer dan dat: iets van jou. Dat ging niet over hen: die mens werd er niet minder die mens door. Ook je inzicht is van jou. Je mag er mee doen wat je wilt, zonder oordeel van anderen.

    Beste Barbara, ik gun het je om mild te zijn voor jezelf en jezelf daarmee ruimte te bieden om verder te gaan op je pad. Nieuwsgierig naar welke bochten en vergezichten zich nog meer aandienen. Geniet ervan!

    Hartelijke groet,
    Jellie Ferbeek

Reacties zijn gesloten.